Onafhankelijke informatie over GLP-1 medicijnen

Alles over GLP-1-medicatie, op één plek

Van Ozempic tot Mounjaro: betrouwbaar overzicht van de geregistreerde GLP-1-medicijnen in Nederland — hoe ze werken, voor wie ze bedoeld zijn, en wanneer de zorgverzekeraar ze vergoedt.

DE MIDDELEN OP EEN RIJ

Welke GLP-1-middelen zijn er in Nederland?

Op dit moment zijn in Nederland de volgende GLP-1 medicijnen geregistreerd

Werkzame stofMerknaamTypeIndicatieToedieningDosering
SemaglutideOzempic®GLP-1DM2sc injectie1x/week
SemaglutideRybelsus®GLP-1DM2tablet1x/dag
SemaglutideWegovy®GLP-1Obesitassc injectie1x/week
LiraglutideVictoza® / Diavic®GLP-1DM2sc injectie1x/dag
LiraglutideSaxenda®GLP-1Obesitassc injectie1x/dag
DulaglutideTrulicity®GLP-1DM2sc injectie1x/week
TirzepatideMounjaro®GLP-1/GIPDM2 / Obesitassc injectie1x/week
Retatrutide-Nog in studie-GLP-1/GIP/GLUCAGON-Onbekend-sc injectie1x/week
Orforglipron-Nog in studie-GLP-1DM2 / Obesitastablet1x/dag
sc injectie= subcutane injectie / onderhuidse injectie , DM2= diabetes mellitus (suikerziekte)

Komt u in aanmerking voor vergoeding van een GLP-1 medicijn?

Beantwoord drie vragen over uw situatie en doorloop het juiste beslisschema.
U ziet direct welke middelen passen, hoeveel maanden vergoeding mogelijk is,
en welke artsenverklaring uw arts moet invullen.

WERKINGSMECHANISME

Wat gebeurt er in het lichaam?

01

Alvleesklier

Maakt insuline aan op het moment dat u eet en uw bloedsuiker stijgt — op een natuurlijke, glucose-afhankelijke manier.

02

Maag

De maaglediging vertraagt. U voelt zich langer verzadigd en de bloedsuikerpieken na het eten vlakken af.

03

Hersenen

Het hongerregulatiecentrum wordt aangesproken. Uw eetlust neemt af en u krijgt minder snel trek tussendoor.

Laatste GLP-1 Nieuws

Veelgestelde Vragen GLP-1

Werking GLP-1 (glucagon-like peptide-1):

  • Vertraging maagontlediging → langer vol gevoel
  • Centrale stimulatie verzadiging → remt hongersignaal in hersenen
  • Stimulatie insulineproductie (glucose-afhankelijk)

GLP-1 is een lichaamseigen verzadigingshormoon. GLP-1-agonisten zijn medicijnen die dit nabootsen. Een GLP-1 agonist is dus een medicijn die lijkt op het lichaamseigen GLP-1 met een kleine verandering waardoor het langer in het lichaam actief blijft. Het lichaamseigen GLP-1 wordt aangemaakt door L-cellen in de dunne darm, vooral in het ileum en colon, als reactie op voedselinname (met name koolhydraten en vetten). Het is onderdeel van het incretine-systeem, dat bloedsuiker reguleert na de maaltijd. Natuurlijk GLP-1 wordt snel afgebroken door het enzym DPP-4 (halfwaardetijd ~2 min)

Lichaamseigen GLP-1

  • Afgegeven door de darm na een maaltijd
  • Zeer korte werking (~1-2 min): snel afgebroken
  • Alleen kortdurend effect rond eetmomenten

GLP1-agonist (medicijn)

  • Chemisch aangepaste variant
  • Resistent tegen afbraak → langdurige werking
  • Continu, sterker effect op verzadiging

Kern: zelfde receptor en werkingsmechanisme, maar het medicijn wordt niet snel afgebroken en blijft daardoor veel langer werken.

De meeste bijwerkingen zijn maag- en darmklachten. Dit komt doordat het medicijn de maag langzamer laat legen. De meest voorkomende klachten (bij meer dan 10% van de gebruikers) zijn misselijkheid, braken, diarree, obstipatie en buikpijn. Daarnaast kunnen hoofdpijn en vermoeidheid optreden.

Deze klachten zijn meestal mild en verdwijnen vaak vanzelf nadat uw lichaam gewend is geraakt aan het medicijn. Om klachten te beperken wordt de dosering stapsgewijs opgebouwd: u start laag en de dosis wordt geleidelijk verhoogd tot de onderhoudsdosering.

Het middel wordt niet gebruikt tijdens de zwangerschap. Ook is voorzichtigheid geboden bij galstenen of een eerdere ontsteking van de alvleesklier (pancreatitis). Bij een persoonlijke of familiaire voorgeschiedenis van een bepaalde vorm van schildklierkanker (medullair schildkliercarcinoom) of het MEN type 2-syndroom mag het middel niet worden gebruikt.

Sommige GLP1-agonisten zijn geregistreerd voor de behandeling van diabetes type 2. Ze helpen dan om de bloedsuiker beter te reguleren; gewichtsverlies is daarbij een gunstig bijeffect.

Andere GLP1-agonisten (of dezelfde werkzame stof in een andere dosering en met een andere merknaam) zijn geregistreerd voor de behandeling van obesitas. Hierbij is het doel het gewichtsverlies zelf.

Het gaat dus soms om dezelfde werkzame stof, maar met een andere geregistreerde toepassing, dosering en merknaam. Daardoor verschillen ook de voorwaarden en de vergoeding. Uw arts kiest het middel en de indicatie die bij uw situatie past.

GIP (glucose-dependent insulinotropic polypeptide) is een ander incretinehormoon, verwant aan GLP-1.

Aanmaak: K-cellen in de dunne darm (vooral duodenum/jejunum), afgegeven na voedselinname (met name vet en koolhydraten).

Werking:

  • stimuleert insulineafgifte (glucoseafhankelijk, net als GLP-1)
  • bij gezonde personen ook effect op glucagon; bij type 2 diabetes verminderde werking hierop
  • invloed op vetweefsel (lipogenese)
  • recent onderzoek: mogelijk ook rol in verzadiging, vooral in combinatie met GLP-1

Verschil met GLP-1: GIP heeft van zichzelf weinig effect op maaglediging of verzadiging, maar versterkt het effect van GLP-1 als beide receptoren tegelijk geactiveerd worden. Dit is de basis van tirzepatide (dubbele GIP/GLP-1-agonist), dat hierdoor sterker werkt op gewichtsverlies dan pure GLP-1-agonisten. Dit wordt DUO THERAPIE genoemd. Ook GIP wordt snel afgebroken door DPP-4.

Glucagon is een hormoon geproduceerd door de alfacellen van de eilandjes van Langerhans (pancreas), afgegeven bij lage bloedglucose.

Werking (vooral in de lever):

  • stimuleert glycogenolyse (afbraak glycogeen naar glucose), verhoogt dus de bloedsuiker
  • stimuleert gluconeogenese (nieuwvorming glucose uit aminozuren/lactaat), verhoogt hiermee de bloedsuiker
  • remt glycogeensynthese, glucose omzetting naar glycogeen om beschikbaar te zijn, dus bloedsuiker verhogend
  • stimuleert lipolyse (vetafbraak) en ketogenese bij langdurig vasten

Effect: verhoogt de bloedglucosespiegel — tegenpool van insuline.

Relatie met GLP-1
GLP-1-medicijnen onderdrukken glucagonafgifte (glucoseafhankelijk), wat bijdraagt aan lagere bloedsuikers na de maaltijd. Bij type 2 diabetes is glucagonafgifte vaak abnormaal verhoogd (met name na de maaltijd), wat mede bijdraagt aan hyperglykemie (te hoog bloedsuiker)

Triple agonisten GLP-1/GIP/GLUCAGON
Bij nieuwere combinatiemedicatie wordt bewust ook de glucagonreceptor geactiveerd — dit lijkt tegenstrijdig omdat glucagon normaal de bloedsuiker juist verhoogt, maar het effect hier is anders:

Reden voor toevoeging:

  • verhoogt energieverbruik (thermogenese) door stimulatie van de lever en vetweefsel
  • stimuleert lipolyse (vetafbraak) sterker dan GLP-1/GIP alleen
  • draagt bij aan extra gewichtsverlies bovenop het effect van GLP-1/GIP

Het glucoseverhogende effect van glucagon wordt in de praktijk gecompenseerd door de sterke insulinestimulerende werking van GLP-1 en GIP in dezelfde combinatie — netto blijft de bloedsuiker dus onder controle, terwijl het extra vetverbrandingseffect van glucagon behouden blijft.

Dit maakt triple agonisten potentieel effectiever voor gewichtsverlies dan dubbele (GLP-1/GIP) of enkelvoudige GLP-1-medicijnen.
LET OP: triple therapie is nog in onderzoek op dit moment. (2026 augustus)